Để đảm bảo cho công tác quản lý đất đai, lưu trữ thông tin, khi người sử dụng đất thực hiện các thay đổi về việc sử dụng đất sẽ phải tiến hành đăng kí biến động đất đai là một thủ tục hành chính quan trọng. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp nộp hồ sơ đăng kí biến động đất đai tại Chi nhánh Văn phòng đăng kí đất đai thì bị thông báo từ chối. Vậy trong trường hợp nhận thấy việc thông báo từ chối hồ sơ đăng ký biến động đất đai của Chi nhánh Văn phòng đăng kí đất đai là không đúng, người sử dụng đất muốn khiếu nại, vậy thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu tiên thuộc thẩm quyền của cơ quan nào? Với vấn đề trên, Luật Halo Win xin được trả lời như sau:
1. Quy định pháp luật về khiếu nại và thẩm quyền giải quyết khiếu nại:
Thứ nhất, khiếu nại là một trong những quyền cơ bản của công dân, được Hiến pháp và nhiều văn bản pháp luật khác ghi nhận; giúp bảo vệ cho quyền lợi của người dân khi họ nhận thấy các quyết định hay hành vi của cơ quan hành chính có dấu hiệu vi phạm pháp luật, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của mình. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011 có quy định:
“Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định, đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỷ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình.”
Thứ hai, người khiếu nại được quyền khiếu nại quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước. Trong đó, theo Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011: Quyết định hành chính là văn bản do cơ quan hành chính nhà nước hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước ban hành để quyết định về một vấn đề cụ thể trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước được áp dụng một lần đối với một hoặc một số đối tượng cụ thể; Hành vi hành chính là hành vi của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước thực hiện hoặc không thực hiện nhiệm vụ, công vụ theo quy định của pháp luật.
Thứ ba, việc giải quyết khiếu nại được quy định theo trình tự quy định tại Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011: Người khiếu nại được khiếu nại lần đầu đến người đã ra quyết định hành chính hoặc cơ quan có hành vi hành chính. Nếu như đã khiếu nại lần đầu mà vẫn không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu hoặc quá thời hạn quy định mà khiếu nại không được giải quyết, người khiếu nại được quyền khiếu nại đến Thủ trưởng cấp trên trực tiếp của người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu. Việc xác định đúng người có thẩm quyền giải quyết là rất quan trọng vì theo điểm a khoản 2 Điều 12 Luật Khiếu nại năm 2011, người khiếu nại có nghĩa vụ khiếu nại đến đúng người có thẩm quyền giải quyết.
2. Khiếu nại thông báo từ chối hồ sơ đăng ký biến động đất đai của chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai thì thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu tiên thuộc thẩm quyền của cơ quan nào?
Căn cứ vào quy định hiện hành, công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức được khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình (khoản 1 Điều 2 Luật Khiếu nại năm 2011). Ở đây, “thông báo từ chối hồ sơ đăng ký biến động đất đai” không phải là quyết định hành chính mà là một hành vi hành chính.
Trong trình tự khiếu nại tại khoản 1 Điều 7 Luật Khiếu nại năm 2011, người khiếu nại khi có đủ căn cứ thì có thể khiếu nại lần đầu đến cơ quan có người có hành vi hành chính (ở đây là Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai).
Trong đó, theo khoản 2 Điều 3 về cơ cấu tổ chức của văn phòng đăng ký đất đai tại Thông tư liên tịch số 15/2015/TTLT-BTNMT-BNV-BTC thì: “Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh là đơn vị hạch toán phụ thuộc; có con dấu riêng và được Nhà nước bố trí văn phòng, trang thiết bị làm việc theo quy định của pháp luật.” Vì Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai chỉ là đơn vị trực thuộc trong cơ cấu của Văn phòng đăng ký đất đai nên Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai không có tư cách pháp nhân, không có thẩm quyền giải quyết khiếu nại. Do đó, mặc dù Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai là cơ quan có hành vi hành chính bị khiếu nại nhưng người khiếu nại sẽ phải khiếu nại lần đầu đến Văn phòng đăng ký đất đai (cơ quan quản lý trực tiếp, có tư cách pháp nhân, có con dấu riêng).
Mặt khác, văn phòng đăng ký đất đai là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường. Nên theo quy định tại khoản 1 Điều 14 Nghị định 124/2020/NĐ-CP thì người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập (giám đốc văn phòng đăng ký đất đai) có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu.
Như vậy, khi có căn cứ cho rằng hành vi hành chính “từ chối hồ sơ đăng ký biến động đất đai” là trái pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của mình thì người khiếu nại có thể khiếu nại đến Văn phòng đăng ký đất đai. Đồng thời, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần đầu với khiếu nại loại này là Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai nơi ra thông báo từ chối trên.
Cảm ơn quý khách đã đặt câu hỏi dành cho Luật Halo Win, đội ngũ luật sư của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách 24/7.
Liên hệ tổng đài tư vấn: 0963.105.166
